Geërfd of geschonken?
Wie effecten erft of geschonken krijgt, betaalt op dat moment geen meerwaardebelasting. De opgebouwde meerwaarde verdwijnt niet. Verkoopt de nieuwe eigenaar de effecten later, dan kan die meerwaarde alsnog belast worden.
Dat is geen reden om niet te schenken. Wel om verder te kijken dan de overdracht zelf.
De verkoop is het belastbare moment
De meerwaardebelasting wordt enkel geheven wanneer financiële activa ten bezwarende titel worden overgedragen: tegen een vergoeding, bijvoorbeeld bij een verkoop. Een schenking of erfenis valt daar niet onder.
De opgebouwde meerwaarde blijft wel bestaan. Belastbaar wordt ze pas wanneer de ontvanger verkoopt.
1. Erfenis of schenking: de oorspronkelijke aankoopprijs kan meetellen
Wie geërfde of geschonken effecten verkoopt, kan meerwaardebelasting verschuldigd zijn. Twee bedragen spelen dan een rol: de historische gemiddelde aankoopprijs en de waarde van de effecten op 31 december 2025, het zogenaamde fotomoment. Voor effecten die al vóór 2026 in bezit waren, mag de verkoper de historische gemiddelde aankoopprijs als basis nemen, als die hoger ligt dan de waarde op het fotomoment.
Koos de verkoper voor de opt-in, dan houdt de bank enkel rekening met de waarde op 31 december 2025. Rechtzetten kan nog achteraf, in de aangifte.
Laten we een voorbeeld bekijken.
Sophie erft in 2026 een aandelenportefeuille van haar vader: 100 aandelen van hetzelfde bedrijf. Haar vader kocht ze in twee keer:
- 60 aandelen in 2020, aan 110 euro per aandeel
- 40 aandelen begin 2026, aan 100 euro per aandeel
Stel dat het aandeel op 31 december 2025 noteerde aan 90 euro. Enkele maanden later verkoopt Sophie alle aandelen aan 120 euro per aandeel.
Voor de 40 aandelen van begin 2026, gekocht na het fotomoment, is de rekensom eenvoudig:
- 120 euro – 100 euro = 20 euro meerwaarde per aandeel
Voor de 60 oudere aandelen hangt het af van wat Sophie kan aantonen:
- Zonder bewijs van de historische aankoopprijs valt zij terug op de waarde op het fotomoment: 120 euro – 90 euro = 30 euro belastbare meerwaarde per aandeel
- Met bewijs dat haar vader deze aandelen kocht aan 110 euro, hoger dan de waarde op het fotomoment, mag zij die hogere prijs als basis nemen: 120 euro – 110 euro = 10 euro belastbare meerwaarde per aandeel
Bij een schenking geldt hetzelfde: ook de begiftigde kan uitgaan van de historische gemiddelde aankoopprijs, als die hoger ligt dan de waarde op 31 december 2025.
Een goed bijgehouden overzicht van de aankoopprijzen kan zo voor uw erfgenamen duizenden euro’s waard zijn. Ook de aankoopgegevens verdienen daarom een plaats in uw successiedossier.
2. Vruchtgebruik: de kinderen dragen de belasting
Veel ouders schenken de blote eigendom van hun effectenportefeuille aan hun kinderen en behouden zelf het vruchtgebruik. De kinderen worden blote eigenaars, terwijl de inkomsten naar de ouders blijven gaan.
Worden er effecten in die portefeuille verkocht met een belastbare meerwaarde, dan ligt de belastingplicht bij de kinderen, als blote eigenaars.
De ouders ontvangen de interesten en dividenden. De kinderen krijgen de rekening van de meerwaardebelasting.
Een heldere afspraak vooraf over de betaling vermijdt dat de volgende generatie onverwacht eigen middelen moet aanspreken.
3. Maatschap: de belasting volgt de aandelen
Een maatschap is een vennootschap waarin bijvoorbeeld familieleden vermogen samenbrengen. Vaak schenken ouders vermogen aan hun kinderen, terwijl ze zelf als zaakvoerder het beheer blijven voeren.
Stel dat ouders één miljoen euro schenken aan hun kinderen, die dat vermogen inbrengen in een familiale maatschap. De kinderen krijgen het grootste deel van de aandelen. Jaren later verkoopt de maatschap een deel van haar beleggingen met winst. Fiscaal wordt die meerwaarde toegerekend aan de aandeelhouders, in verhouding tot hun participatie. De kinderen dragen dus doorgaans ook het grootste deel van de belasting.
Keert de maatschap voldoende uit, dan hoeft dat geen probleem te zijn. Blijven de opbrengsten in de maatschap, dan kunnen de kinderen een belastingfactuur krijgen zonder dat ze zelf rechtstreeks over de nodige liquiditeiten beschikken.
Bij de planning van een maatschap verdient daarom ook een mogelijke meerwaardebelasting aandacht: wie betaalt ze, en met welke middelen?
Wat u vandaag best vastlegt
De meerwaardebelasting verandert weinig aan hoe families hun vermogen plannen, maar maakt het wel complexer. Schenkingen, erfenissen en maatschappen blijven waardevolle instrumenten. Goede documentatie en heldere afspraken vooraf worden daardoor belangrijker.
Bewaar daarom de historische aankoopprijzen en leg vooraf vast hoe een eventuele belasting wordt betaald.
Uw Private Banker of Wealth Manager bekijkt graag samen met u wat dat voor uw familie betekent.
De informatie in deze publicatie houdt geen advies in over financiële planning met betrekking tot uw persoonlijke situatie. Deze publicatie bevat juridische en/of fiscale informatie, gebaseerd op de wetgeving en de rechtspraak van kracht op het ogenblik van de redactie ervan. Eventuele nieuwe wetgeving of rechtspraak van na de redactiedatum van deze publicatie is hier niet in opgenomen.